Category

ТЕХНОЛОГИЯ

Category

Күннің айналасындағы планеталар қатаң тәртіппен рет-ретімен арақашықтығын сақтай отырып, уақытымен күнді қалай айналса, атомның ядросын электрондар да солай айналатынын ғалымдар өткен ғасырдың басында анықтап қойғаны белгілі.

Қазіргі кезде АҚШ-тағы НАСА-ның болжамынша күнді айналасындағы тоғыз планетадан басқа тағы да 1300-дей планета айналуда-мыc. (24-KZ. 2016). Бізге белгілісі өткен ғасырдың ортасында ғана ашылған күн жүйесіндегі ең кішкентай және ең шеткі болып есептелетін тоғызыншы планета Плутон 6 миллиард километр қашықтықта орналасқан. Ол өз орбитасымен 36 млрд км-дей жүріп отырып 247 жылда орнына қайтып келеді. Бірақ ғаламдық өлшемде бұл қашықтық түкке де тұрмайды. Мысалы 9-сыныптың физика оқулығының 198-бетінде жерге ең жақын орналасқан Центавр атты жұлдыздан шыққан жарық жерге 4 жылдан астам уақытта жетеді делінген. Бұл арақашықтық 40 триллион километр деген сөз.

Ойша алып қарайтын болсақ, сағатына 1000 километр жылдамдықпен ұшатын ұшақ айға 400 сағатта жетсе, қашықтығы 150 млн км күнге 17 жылда барады. Ал енді 40 триллион километрдегі Центавр жұлдызына жету үшін 40 миллиард сағат немесе бес миллион жыл үздіксіз ұшуы керек деген қарапайым арифметика шығады (Ғарыш кемесі жүз мың жылда жетеді). Олай болса айдың арғы жағында ғана сияқты көрініп тұрған Жетіқарақшының Центавр жұлдызынан ары қарай қаншалықты ұзақ екенін ойлай беріңіз. 

Сол себепті адамзат баласы жұлдызға барып келуді армандамаса да болады, тек қана оған таң қалып қараумен шектелу керек. «Сен аспанға қара, тағы да қара… Ең бергі көктің жүзін біз жұлдыздармен безендірдік» (Мүлік сүресі, 3-4 аят).

Осындай орасан зор кеңістікте НАСА көрсеткендей 1300 планетаның ішінде көлемі жерге шамалас планеталар да бар көрінеді. Бола берсін. Олардың өз орбиталарымен күнді айнала беруіне ғарышта кеңістік жетеді. «Айдың да тұрақты орнын белгіледік. Ай да күн де өз кеңістігінде жүзеді де жүреді.» (Ясин сүресі 40-аят). 

Дегенмен, күн жүйесіндегі сонша планеталардың ішінде өмір сүруге қолайлы жағдайды жерге жасаған. Адам ата да тек жерге түскен. Демек, бүгінгі таңда күн жүйесін зерттеп білу қаншалықты  қиын болса, бір ғана атомның, оның табиғатын зерттеу де соншалықты оңай емес. 

Енді біз атомның құрылысына зер салып көрейік. Атомның мөлшері бір миллимертдің он миллионнан бір бөлігі. Ал оның ядросы бір миллиметрдің триллионнан бір бөлігіндей бола тұра, өзінше құпиясы мол. Атомның құрылысын көз алдымызға елестету үшін ойша алып, оның ядросын 100 триллион есе үлкейткенде ғана ол ноқаттай болады. Сәйкесінше, сол атомның электрондар айналып жүрген орбитасының шеңбері ипподромның үлкендігіне теңеседі. Міне атомның іші де өзінше үлкен кеңістік. Сол себепті үйдің қабырғасы болсын, мейлі автомашинаның темір кузовы болсын сырттан келетін электромагнитті толқындар атомдардың арасынан емін-еркін өтіп, біздің ұялы телефонымызда байланыс орнайды. Жүйіткіп бара жатқан автомобильдің бір секундта 30  метрге орын ауыстыруы  есепке алынбайды, себебі телефонымызға келіп жатқан электромагнитті толқынның жылдамдығы автомобильден он миллион есе жылдам. 

Ал енді, микроәлемге жататын жасушаның (клетка) табиғатына да таң қалмасқа болмайды. Өлшемі бір миллиметрдің жүзден бір бөлігі бола тұра бір қаланың қызметін атқарады. Ішінде зауыты мен фабрикасы бар, жеке энергия өндірушісі мен тасымалдаушысы бар, шекарасында қатаң кедендік бақылауы бар. Орташа адам 75 триллион жасушадан тұрса, екі адамның жасушасын қосып, әр миллиметрге бір жасушадан қойып жалғаса, арақашықтығы 150 миллион км жер мен күннің арасын жалғар еді. Осы жасушалардан адам ағзасын құрастырған Алланың шеберлігінде шек жоқ, өйткені, тек бір жасушаның өзі 100 триллион атомнан тұрады.

Бұдан байқайтынымыз макро және микро әлемдегі қозғалыстарда ұқсастық, әрі тәртіпті жүйе бар. Бұл материялар – жаратылған мақұлықтар, қозғалысы Алланың ықтиярында. 

  • Тіркелу
Lost your password? Please enter your username or email address. You will receive a link to create a new password via email.
Сіздің жеке мәліметтеріңізді құпия ұстаймыз
0